نسبت قیام حسینی(ع) با قیام مهدوی(عج)

بسم الله الرحمن الرحیم

بیش ترین حملات و شبهاتی که نسبت به آموزه های اسلامی مطرح می شود، تشکیک و تردید افکنی درباره چرایی و چگونگی قیام امام حسین(ع) وعزاداری برای آن حضرت(ع) از یک سو، و تشکیک در اصل وجود امام مهدی(عج) و حقیقت قیام آن حضرت(ع) است؛ زیرا قیام امام حسین(ع) در طول تاریخ به عنوان موتور محرک قیام های عدالت خواهانه و اسلام خواهانه مردم از یک سو و قیام و حکومت جهانی عادلانه امام مهدی(عج) به عنوان انگیزه حرکتی و امیدآفرین مطرح است؛‌ اگر هر یک از این دو از مردم سلب و یا در آن تشکیک شود، مستکبران و ستمگران به آسانی می تواند توده های مردم را به استحمار،‌ استثمار و استعمار خود در آورند.

نویسنده در این مطلب با مراجعه به آموزه های قرآنی بر آن است تا جایگاه امام حسین(ع) و امام مهدی(عج) را در نهضت و قیام های جامعه اسلامی تبیین نماید. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.

عاشورا ، زنده نگه دارنده اسلام و موتور انقلاب

از نظر آموزه های اسلام، عاشورا تنها یک حادثه و رخداد تاریخی نیست، بلکه یک علت زنده کننده و زنده نگه دارنده اسلام است. به این معنا که قیام امام حسین(ع) نه تنها اسلام را زنده کرد بلکه موجب بقای اسلام است. بنابراین، زنده نگه داشت عاشورا به معنای زنده نگه داشت اسلام است، به طوری که اگر عاشورا بمیرد و هر روزه و هر ماه و هر ساله بر پا نشود و به دست فراموشی سپرده شود، به معنای مرگ اسلام خواهد بود.

در روایات بسیاری آمده است که پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) حتی امیرمومنان علی(ع) و امام حسن مجتبی(ع) با هماره تلاش داشتند تا عاشورا شناخته و پاسداشت شود. این گونه است که عبارتی چون «مصارع عشاق»( بحارالانوار، ج۴۱ ، ص ۲۹۵)، «لا یوم کیومک یا اباعبدالله»(لهوف، بن طاووس، ترجمه مولوی، ص۵۳؛ امالی ، صدوق، ص۱۰۱، حدیث ۳؛ بحارالانوار، ج۴۵ ، ص ۲۱۸) و مانند آن بیان می شود تا جایگاه و اهمیت قیام امام حسین(ع) در حفظ و صیانت از اسلام و امت اسلام تبیین شود.

امامان معصوم(ع) به جای عزاداری از هر یک از عزیزان خود، مجلس عزایی برای امام حسین(ع) برگزار می کردند و شاعران و مداحان را به سرودن و خواندان اشعاری درباره عاشورا ترغیب و تشویق می کردند. زیارت امام حسین(ع) را همانند زیارت حج معرفی کرده و یاد و خاطره آن را در هنگام مصیبت، نوشیدن آب، اعیاد مذهبی و ملی و مانند آن مستحب دانسته و اجر و ثوابی عظیم برای آن بیان کرده اند.

اگر امام حسین(ع) قیام نمی کرد، فاتحه اسلام خوانده می شد. آن حضرت (ع) در بیانی درباره فلسفه و علت قیام خویش می فرماید: انا لله و انا الیه راجعون و علی الاسلام السلام اذ قد بلیت الامه براع مثل یزید؛ همانا ما از خداییم و به سوی او باز می‎گردیم؛ باید با اسلام وداع کرد زمانی که امت به شبان و رهبری مثل یزید مبتلا شده است.( لهوف، ص ۱۱؛ الفتوح: ج ۵ ص ۱۷، مقتل الحسین للخوارزمی: ج ۱ ص ۱۸۴، الملهوف: ص ۹۹، تسلیه المجالس: ج ۲ ص ۱۵۳ و فیه «العفا» بدل «السلام»، بحارالأنوار: ج ۴۴ ص ۳۲۶ و راجع: مثیر الاحزان: ص ۲۵)

عاشورا همان گونه که اسلام را زنده نگه داشت و اصلاحات در امت اسلام چنان که خواسته امام حسین(ع) بود رخ نمود(بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۳۲۹) هم چنین علت بقایی نیز است و اسلام و امت اسلامی با عاشورا زنده است. از این روست که امامان معصوم(ع) به زنده نگه داشت عاشورا به عنوان علت بقایی اسلام تاکید دارند؛‌ زیرا تا زمانی که عاشورا زنده است، کسی به خود جرات نمی دهد تا معترض اسلام و امت اسلام شود؛ چرا که مردم با نگاهی به قیام امام حسین(ع) به خود این فرمان را می دهند که همانند ایشان می بایست از جان و مال خود و خویشان برای اصلاح امت و رهایی از ظلم و ستم ظالمان داخلی و مستکبران و ظالمان خارجی بکوشند و هرگز تن به ذلت ولایت کفر، جور و طاغوت نسپارند. این گونه است که امت با شعار امام حسین(ع) با فریادهای «هیهات من الذله»( بحارالانوار، ج ۴۵، ص ۸ ؛ العوالم، ج ۱۷، ص ۲۵۱ ؛ مقتل، خوارزمى، ج ۲، ص ۶ ؛ تحف العقول، ص ۲۴ ؛ احتجاج، ص ۲۴ ؛ کشف الغمه، ص ۱۸۱) به جنگ هر گونه ذلت خواری می روند که از سوی ظالمان و مستکبران داخلی و خارجی بر آنان تحمیل می شود و برای عزت خویش جهاد می کنند و از مال و جان خویش و خانواده می گذرند و اسارت را به جان می خرند ولی تن به ذلت و خواری نمی دهند.

پس ایشان همانند امام حسین(ع) پیشوا و اسوه الهی خود(احزاب، آیه ۲۱؛ مائده، آیه ۳؛ نساء، آیه ۵۹ و آیات دیگر) حکومت یزیدی و یزیدیان را نمی پذیرند و چون ایشان می گویند: «ألا ان الدعى ابن الدعى قد رکز بین اثنتین، بین السله و الذله، و هیهات منا الذله یأبى اللَّه لنا ذلک و رسوله و المومنون و حجور طابت و طهرت و أنوف حمیه و نفوس أبیه من أن تؤثر طاعه اللّئام على مصارع الکِرام؛ «آگاه باشید! این ناپاک زاده، زنا زاده پسر زنازاده، مرا بین جنگ و ذلت مخیر کرده و به راستى چقدر ذلت از ما دور است. خدا، پیامبرش، مؤمنان، دامن‏هاى پاکِ [مادران‏]، غیرتمند مردان و سرافرازان – که کشته شدن در قتلگاه جوانمردان را بر اطاعت از فرومایگان بر مى‏گزینند – ذلت‏پذیرى و زبونى را بر ما نمى‏پسندند.» ( بحارالانوار، ج ۴۵، ص ۸ ؛ العوالم، ج ۱۷، ص ۲۵۱ ؛ مقتل، خوارزمى، ج ۲، ص ۶ ؛ تحف العقول، ص ۲۴ ؛ احتجاج، ص ۲۴ ؛ کشف الغمه، ص ۱۸۱)

بی گمان موتور محرک انقلاب اسلامی، امام حسین(ع) و عاشورا بوده است. مردم وقتی خود را با حاکمانی چون یزید مبتلا دیدند برای حفظ کرامت و عزت خود و اسلام قیام کردند؛ زیرا متوجه شدند که شاه استقلال ایران و ایرانی را به جهانخواره و مستکبران آمریکایی و کافران فروخته و عزت ایشان را پایمال قوانین کاپیتولاسیون کرده و آزادی را از ایشان سلب نموده و ملت را در مسایل خودشان کنار زنده و اجازه ابراز نظر و وجود نمی دهد و با استبداد تمام حکومت می کند و دین اسلام با تمام قوانین آن کنار زده و حجاب و دیگر نمادها را از جامعه حذف کرده و به جای آن شرابخوارگی و زنا و خودفروشی و بی غیرتی را تشویق و ترغیب می کند.

امام خمینی (ره) به عنوان رهبر انقلاب درباره نقش عاشورا در زنده نگه داشت اسلام می فرماید: این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است. امام هم چنین می فرماید: محرم ماهى است که به وسیله سید مجاهدان و مظلومان اسلام زنده شده ، و ازتوطئه‏عناصر فاسد و رژیم بنى امیه ، که اسلام را تا لب پرتگاه برده بودند ،رهایى‏بخشید . (صحیفه امام)

معظم له هم چنین می فرماید: سید الشهدا را کشتند ، اسلام ترقى‏اش بیشتر شد .سید الشهدا – سلام الله علیه- با همه اصحاب و عشیره‏اش قتل عام شدند ، لکن‏مکتبشان را جلو بردند .شهادت حضرت سیدالشهدا مکتب را زنده کرد . (صحیفه امام)

ایشان در باره نقش عاشورا در ایجاد حرکت های انقلابی در طول تاریخ به ویژه حرکت انقلاب اسلامی می فرماید: این خون سیدالشهد است که خونهاى همه ملتهاى اسلامى را به جوش مى‏آورد . (صحیفه امام)

ایشان در جایی دیگر می فرماید: زنده نگه داشتن عاشورا ، یک مساله بسیار مهم سیاسى – عبادى است .انقلاب اسلامى ایران ، پرتویى از عاشورا و انقلاب عظیم الهى آن است .کربلا کاخ ستمگرى را با خون درهم کوبید ، و کربلاى ما کاخ سلطنت‏شیطانى را فروریخت.کربلا را زنده نگه دارید و نام مبارک حضرت سیدالشهدا را زنده نگه دارید ، که‏بازنده بودن او اسلام زنده نگه داشته مى‏شود .مساله کربلا ، که خودش در راس مسائل سیاسى هست ، باید زنده بماند .ملت بزرگ ما باید خاطره عاشورا را ، با موازین اسلامى ، هر چه شکوهمندتر حفظنماید .این محرم را زنده نگه دارید ، ما هر چه داریم از این محرم است .محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است . (صحیفه امام)

از نظر امام خمینی(ره) حادثه تاریخی عاشورا نه تنها موجب زنده نگه داشت اسلام و حرکت های انقلابی علیه ظلم و ستم در طول تاریخ اسلام و مسلمانان است، بلکه به عنوان یک عنصر تاثیرگذار در انقلاب های مردم جهان نیز نقش ایفا کرده و می کند. ایشان می فرماید: محرم ، ماه نهضت بزرگ سید شهیدان و سرور اولیاى خداست ، که با قیام خود درمقابل طاغوت، تعلیم سازندگى و کوبندگى به بشر داد ، و راه فناى ظالم و شکستن‏ستمکار را به فدایى دادن و فدایى شدن دانست . و این خود سرلوحه تعلمیمات اسلام‏است براى ملتها تاآخر دهر . (صحیفه امام)

این مطلب را رهبر انقلاب هند بیان مورد تایید قرار داده است. این در حالی است که مردم این کشور هندو و بودایی هستند و تنها بخشی از آنان مسلمان هستند، با این همه از امام حسین(ع) و قیام ایشان الگوبرداری کرده اند. «ماهاتما گاندی»(۱۸۶۹-۱۹۴۸)، رهبر سیاسی و معنوی هند که ملت هند را در راه آزادی از استعمار بریتانیا رهبری کرد، در مورد امام حسین(ع)، می‌گوید: من معتقدم که گسترش اسلام نه با استفاده از شمشیر بلکه با شهادت حسین بن علی، این شخصیت قدسی آسمانی صورت گرفته است. من از حسین(ع) آموختم که چگونه درحالیکه مورد ظلم قرار گرفته‌ام به پیروزی دست پیدا کنم.

«جواهر لعل نهرو» (۱۸۸۹-۱۹۶۴)، از رهبران انقلاب هند و اولین نخست‌وزیر این کشور پس از استقلال در مورد امام حسین(ع) گفته است: شهادت امام حسین(ع) برای همه جوامع و الگویی برای پیمودن راه عدالت و درستی است.

«رابیندرانات تاگور» (۱۸۶۱-۱۹۴۱)، شاعر و فیلسوف هندی و نخستین آسیایی برنده جایزه نوبل می‌نویسد: برای زنده نگه داشتن حق و عدالت به جای ارتش و سلاح، موفقیت با فدا کردن جان محقق می‌شود، درست به همان صورت که امام حسین قیام کرد. چنین پیروزی ابدی فقط توسط فردی که به خدای متعال ایمان دارد، به دست می‌آید.

پس امام حسین(ع) الگویی برای جهانیان است که می توان با قیام علیه ظلم و ظالم به عدالت رسید و جامعه بشری را از آن بهره مند کرد. هر چند که شخص ممکن است در این راه جان خود را از دست دهد و خانواده اش به اسارت و زندان رود و مالش به غارت و فرزندانش کشته ولی عدالت زنده می شود. امام خمینی (ره) در این باره می فرماید: محرم ماهى است که عدالت در مقابل ظلم و حق در مقابل باطل قیام کرده ، و به‏اثبات رسانده است که در طول تاریخ ، همیشه حق بر باطل پیروز شده است. (صحیفه امام)

امت مسلمان و انقلابی ایران از عاشورا آموخت که باید قیام کند و هرگز تن به ذلت ندهد و عزت و آزادی و عدالت را بخواهد و در این راه جهاد نماید. این گونه است که عاشورا نقش موتور انقلاب اسلامی را باز کرد و مردم را به حرکت در آورد. امام خمینی می فرماید: با حلول ماه محرم ، ماه حماسه و شجاعت و فداکارى آغاز شد . ماهى که خون بر شمشیرپیروز شد . ماهى که قدرت حق، باطل را تا ابد محکوم و داغ باطله ;برجبهه ستمکاران وحکومتهاى شیطانى زد . ماهى که به نسلها در طول تاریخ ، راه‏پیروزى بر سرنیزه راآموخت. ماهى که شکست ابر قدرتها را در مقابل کلمه حق ، به ثبت رساند . ماهى که امام مسلمین ، راه مبارزه با ستمکاران تاریخ را به ماآموخت .(منبع صحیفه امام)

حکومت جهانی امام زمان(عج) ، امید و انگیزه حرکت

بی گمان هر حرکتی چند علت نیاز دارد تا ایجاد شود: ۱. علت فاعلی، ۲.علت مادی ۳. علت صوری، ۴. علت غایی. زمانی مردم حرکتی را انجام می دهند که این علل فراهم آید. در این میان انگیزه ای که موجب می شود که فاعل با بهره گیری از موادی در قالب صورت و شکلی حرکت کند همان علت غایی است. وقتی انسان تصور از غایت داشت آن انگیزه حرکت فاعل می شود.

از نظر آموزه های قرآنی اسلام حرکت و قیام مردم می بایست به قصد تحقق عدالت همگانی برای همه توده های مردم بی ملاحظه رنگ و قوم و نژاد و مذهب و دین و جنس باشد. از این روست که خداوند آن را به عنوان فلسفه بعثت پیامبران و انزال کتب آسمانی و قدرت آهنین دانسته است.(حدید، آیه ۲۵)

وقتی انسان به قصد اسلامی که عدالت دنیوی و سعادت دنیا و آخرت را برای او تضمین می کند، قیام می کند، در حقیقت این خواسته و علت غایی است که او را به حرکت و قیام واداشته است.

ممکن است برخی با توجه به قیام های پیشین مردم را دلسرد کنند و بگویند که یک صد و بیست و چهار هزار پیامبر آمدند تا عدالت را برقرار کنند ولی این عدالت تحقق نیافت. در حقیقت عدالت خوب و سعادت آفرین است،‌ولی هرگز در جهان تحقق نمی یابد. پس قیام ها و جهادها نیز بی فایده است؛ زیرا اگر عدالتی هم ایجاد شود محدودیت زمانی و مکانی دارد و از میان می رود.

اما وقتی انسان با فلسفه تاریخی به عنوان جبر تاریخی پیروزی حق بر باطل و تحقق جهانی عدالت به عنوان اصیل ترین حق آشنا می شود، انگیزه حرکتی او فراهم می آید. این که خداوند در آیه ۱۰۵ سوره انبیاء وعده می دهد که به عنوان یک جبر تاریخی ، نوشته شده که بندگان صالح زمین را ارث می برند و بر آن حاکم می شوند، در حقیقت انگیزه ای به مردم می دهد که هرگز قیام هایی که بر اساس صلاح و اصلاح و عدالت باشد هدر نمی رود و در نهایت همین قیام های صالحان و خوبان است که به نتیجه می رسد و جهان بر اساس عدالت و صلاح و اصلاح اداره می شود.

تاکید آیات و روایات بر سلطه جهانی عدالت صالحان بر جهان این امید را در دل های روشن می کند که قیام ها به ثمر خواهد نشست و این گونه نیست که هماره سلطه باطل و ظلم دوام یابد.

البته در آیات قرآنی به مردمان این وعده داده شده است که اگر تقوا پیشه گیرند و ناحق و ظلم را کنار گذارند خداوند آنان را از امنیت و آرامش و آسایش بهره مند خواهد کرد.(اعراف، آیه ۹۶) از نظر قرآن اگر کس یا جامعه ای این گونه قیام به حق کرد تا زمانی که بر حق و عدالت و تقوا باشد از مواهب آن بهره مند خواهد شد و هرگز خداوند وضعیت آنان را تغییر نمی دهد و دشمنان و ظالمان را بر آنان مسلط نمی سازد؛ مگر این که خود مردم دست از حق و عدالت و تقوا بردارند و امکان تغییر وضعیت را بدهند.(رعد، آیه ۱۶؛ بقره، آیه ۵۷؛ اعراف، آیه ۱۶۰ و آیات دیگر)

بنابراین، باور و اعتقاد به امام زمان(عج) و حکومت جهانی ایشان به معنای امید آفرین و انگیزه بخشی به مردم برای قیام و حرکت است. پس اگر عاشورا و امام حسین(ع) موتور حرکت و الگویی برای قیام برای عدالت و اسلام و علیه ظلم و استکبار است، امام زمان(عج) امیدآفرین و انگیزه بخش است و به انسان این امید را می دهد که موفقیت جزو سنت های الهی و جبر تاریخی است و خداوند چنین خواسته است.

تهاجم دشمن علیه عاشورا و امام زمان(عج)

با توجه به این که دشمنان و استکبار جهانی و ظالمان دریافتند که عاشورا موتور و الگوی عمومی مسلمانان است، تمام تلاش خود را مبذول این معنا کرده اند که آن را مخدوش سازند و عاشورا را از مردم بگیرند. هجوم بی سابقه دشمنان به عاشورا و پاسداشت آن در هر روز و ماه و سال برای آن است تا موتور محرکه انقلاب ها را از میان بردارند.

هم چنین تلاش دشمن در ایجاد انواع و اقسام شبهات در باره امام زمان(عج) نیز از همین منظر قابل بررسی و تحلیل است؛ زیرا آنان می خواهند مردم را نسبت به آینده انقلاب ها و قیام ها دلسرد کنند و هر گونه امید تغییر را در دل ها بکشند.

بنابراین می بایست هر سال بیش از سال پیش به امام حسین(ع) و امام مهدی(عج) پرداخت تا انقلاب ها هماره با شور و شعف بیش تر در جهان با توجه به عاشورا و حکومت عدالت جهانی مهدی(عج) ایجاد و تقویت شود. از این روست که امام خمینی (ره) بر عاشورا از جهات مختلف به سبب تاثیرات کلان تاکید می کند و مجالس محرم را عامل وحدت کلمه و پویایی دراسلام و رمز قیام می داند و می فرماید: تمام این وحدت کلمه‏اى که مبدا پیروزى ما شد ، براى خاطر این مجالس عزا وتبلیغ وترویج اسلام شد. این مجالس سوگوارى و این مجالس‏مجالس زرگداشت‏سید مظلومان و سرورآزادگان ، که مجالس غلبه سپاه عقل برجهل ، و عدل بر ظلم ،و امانت بر خیانت ، وحکومت اسلامى بر حکومت طاغوت‏است ، هر چه با شکوهتر و فشرده‏تر برپا شود ، وبیرقهاى خونین عاشورا به علامت‏حلول روز انتقام مظلوم از ظالم ، هر چه بیشترافراشته شود.ماه محرم ماهى است که مردم آماده‏اند براى شنیدن مطلب حق.گریه کردن بر عزاى امام حسین، زنده نگه‏داشتن نهضت ، و زنده نگه‏داشتن همین‏معنا کهیک جمعیت کمى در مقابل یک امپراطورى بزرگ ایستاد ، دستور است .باید سینه زدن هم محتوا داشته باشد.عاشورا روز عزاى عمومى ملت مظلوم است ، روز حماسه و تولد جدید اسلام ومسلمانان است.(صحیفه امام)