محبت اهل بیت(ع) از زبان تا عمل

samamosدر آیات قرآنی بر این نکته تاکید شده که راه رسیدن به محبوبیت الهی و حبیب الله شدن آن است که انسان نخست محبوب پیامبر(ص) شود. کسب محبت پیامبر(ص) نیز جز به پیروی سنت و سیره آن حضرت(ص) شدنی نیست. (آل عمران، آیه۳۱) پس می توان گفت انسانی که دم از دوستی و محبت کسی می زند باید کاری کند که محبوب را خوش آید و در این میان همانندسازی افکار و رفتار، مهمترین جلوه این محبت است. برهمین اساس کسانی که دیگری مهم یا دیگرانی مهم برای خود برمی گزینند و آنان را سرمشق و الگوی خویش قرار می دهند، بر آن هستند که در افکار و رفتار، همانندسازی کنند و این همانندسازی را حتی در پوشش و آرایش نیز مراعات می کنند. (احزاب، آیه۲۱)

کسانی که مدعی محبت اهل بیت(ع) هستند، حال چه رسد که بسیاری از ایشان مدعی تشیع بوده و خود را شیعه آن بزرگواران می دانند که ادعائی بس بزرگ و عظیم است و هر کسی را نسزد که چنین ادعائی کند، می بایست محبت خویش را به تعبیر قرآن با اتباع نشان دهند تا هم محبوب اهل بیت(ع) شده و هم محبت خداوند را برای خود به ارمغان آورند. (آل عمران، آیه۳۱) این اتباع با اطاعت و پیروی از ایشان شدنی و ممکن است، به طوری که هرجا احتمال شک و تردید داشتند به ایشان رجوع کرده و بخواهند هر آنچه را که آنان می پسندند پسندیده و به اجرا درآورند. (نساء، آیه۵۹)

اما مشکل ما این است که محبت را تنها در تکریم نام اهل بیت دانسته و از عمل به اطاعت گریزان هستیم. با این حال می خواهیم که نام ما در جریده محبان بلکه شیعیان ایشان ثبت شده و از برکات این تحزب بهره مند گشته و خود را جزو حزب الله بدانیم؛ درحالی که امام رضا(ع) درباره شرط محبت اهل بیت(ع) می فرماید: مبادا اعمال نیک را به اتکای دوستی آل محمد(ص) رها کنید، مبادا دوستی آل محمد(ص) را به اتکای اعمال صالح از دست بدهید، زیرا هیچ کدام از این دو، به تنهایی پذیرفته نمی شود.؛بحارالانوار، ج۷۸، ص۳۴۸)

محبت عملی به اهل بیت(ع)

آن حضرت(ع) به شیعیان خویش بارها سفارش می کند که محبت را در چهره واقعی آن بجویید و به نمایش بگذارید. اگر واقعا اهل محبت به اهل بیت(ع) هستید که وظیفه الهی و شرعی هر مسلمان و مومنی است (شوری، آیه۲۳) می بایست آن را در عمل خویش به نمایش گذارید. از این رو آن حضرت(ع) خواهان آموزش علوم اهل بیت(ع) می شود و از همگان می خواهد تا بیاموزند و بیاموزانند تا مردم بدانند که خواسته آن حضرات(ع) چیست و چگونه باید محبت ایشان را با پیروی از آموزه های آنان به ظهور رسانند.

در حدیثی راوی می گوید که از امام رضا(ع) شنیدم که فرمود: رحم الله عبدا احیی امرنا. فقلت له: و کیف یحیی امرکم؟ قال: یتعلم علومنا و یعلمها الناس. فان الناس لو علموا محاسن کلامنا لا تبعونا؛ راوی گوید از امام رضا(ع) شنیدم که می فرمود: خدا بیامرزد کسی را که امر ما را زنده کند. گفتم: چگونه امر شما را زنده کند؟ فرمود: علوم ما را می آموزد و به مردمان تعلیم می دهد. همانا اگر مردم زیبایی تعالیم ما را دریابند، حتما از ما پیروی می کنند. (عیون اخبار الرضا(ع) ج۱ ص۲۷۵)

در حقیقت شناخت مردم نسبت به اهل بیت(ع) هرچه افزایش یابد و علوم و معارف ایشان را بشناسند خودشان علاقه مند به اهل بیت(ع) شده و محبت ایشان در دلهای مردم نفوذ می کند و به دلیل همین نفوذ محبت می کوشند تا معارف ایشان را عملیاتی کرده و آن را در خود و جامعه تحقق بخشند. اینگونه است که معارف اهل بیت(ع) و محبت ایشان در سرتاسر جهان فراگیر خواهد شد. پس بهترین شیوه بلکه تنها شیوه محبت کردن، علم و عمل است. به این معنا که اهل بیت و علوم آنان را بشناسیم و بدان عمل کنیم تا محبوب ایشان و پیامبر(ص) و خداوند شویم.

معیار شناخت نزدیکی به اهل بیت

اگر کسی می خواهد بفهمد تا چه اندازه به اهل بیت(ع) نزدیک است و در حقیقت اهل بیتی و شیعه است، باید به افکار و رفتار خودش نگاه کند که تا چه اندازه نسبت به اهل بیت(ع) و علوم ایشان که از طریق سنت و سیره منتقل شده آگاهی و علم دارد و تا چه اندازه به آن علوم عمل می کند.

امام صادق(ع) در ارزیابی محبت مردم نسبت به اهل بیت(ع) به این نکته توجه می دهد که میزان آگاهی ایشان از روایات اهل بیت(ع) می تواند نشان دهد که این شخص تا چه اندازه اهل بیت(ع) را دوست می دارد و براساس همین دوستی است که برای شناخت آموزه ها و علوم ایشان تلاش می کند و به روایت ایشان مراجعه می نماید. امام صادق(ع) می فرماید: اعرفوا منازل الناس منا علی قدر روایتهم عنا؛ منزلت مردم را در نزد ما، از اندازه روایتشان از ما بشناسید. (بحارالانوار- ج۲- ص۱۵۰ و نیز میزان الحکمه ج۲- ص۵۱۷- ح۳۵۰۳)

پس محبت و تشیع تنها به زبان و گفتار نیست بلکه به علم و عمل است و در حقیقت محبت اهل بیت(ع) و بهره مند شدن از مواهب و برکات و آثار آن در گرو علم و عمل به آموزه های اهل بیت(ع) و علوم و معارف ایشان است.