حسادت در فرزندان

حسادت به معنای آرزوی نیستی نعمتی از دیگری، یکی از خلق و خوی های زشت بشر است که از سوی همگان مورد نکوهش و سرزنش است. حسادت همواره نسبت به آشنایان است و آدمی به کسانی که نمی شناسد هرگز و یا کم تر احساس حسادت می کند.
قرآن برای حسادت به عنوان یک رذیلت اخلاقی و نابهنجاری اجتماعی دو بازتاب و پیامد خاص را مطرح می سازد.
۱-بازتاب اخلاقی که به شخص باز می گردد و او در درون خویش دچار نوعی بیماری می گردد و آرامش خاطر خود را از دست می دهد و گاه دچار افسردگی و حتی بحران شدید روحی و روانی می شود که برآیند آن می تواند خودکشی و مرگ از روی حسادت باشد.
۲- بازتاب اجتماعی که می توان گفت حسادت به عنوان نوعی بیماری اجتماعی و شخصیتی می تواند آثار پیامدهای زیانباری را به دنبال داشته باشد. قرآن در این حوزه با بیان مصادیق عینی درباره حسادت زنان و فرزندان، به نابهنجاری های رفتاری ناشی از آن مانند افشای راز و افشاگری و تهمت و افک و افترا درمیان زنان و قتل و آدم ربایی در میان فرزندان اشاره می کند. این ها به معنای انحصار رفتاری نیست، بلکه به معنای بیان نمونه ها و مصادیق است.

در داستان حسادت زنان پیامبر که در سوره تحریم و ممتحنه و در برخی دیگر از سوره ها مطرح شده می توان به رفتارهای زشت و نابهنجاری اشاره کرد که از سوی زنان نسبت به دیگری تنها به سبب حسادت بروز کرده است.
اما آن چه دراین نوشتار مورد توجه و تاکید است مسئله حسادت در میان فرزندان است. فرزندان در هر سنی که باشند نیازمند محبت از سوی پدر و مادر هستند. از این رو برای فرزندان همواره جلب محبت ایشان مهم و اساسی است. هرگونه واکنش نادرست و یا عمل و رفتار ناروا می تواند احساس حسادت را در میان فرزندان برانگیزد.
در داستان برادران یوسف(ع) این مسئله مطرح شده که چگونه محبت یعقوب(ع) به برخی از فرزندان یعنی یوسف و برادر تنی اش، موجب می شود که برادران تصمیم به کشتن برادری بگیرند که از نظر آنان مورد توجه و محبت بیش از حد پدر بود. آنان هرچند که ممکن است در این داوری اشتباه کرده باشند و براساس توهم و تحلیل نادرست به این نتیجه رسیده باشند که یوسف(ع) مورد توجه و محبت بیش از اندازه پدر است ولی همین داوری و تحلیل که زمینه آن را رفتار و کنش ها و واکنش های پدر بوجود آورده موجب شد تا دست به قتل برادر بزنند هرچند که ایشان به سبب مخالفت برادر بزرگ تر خویش، دست از قتل شسته و به آدم ربایی و انداختن وی به چاه و سپس فروش برادر به کاروانیان برای بردگی بسنده کردند. ولی آن چه مهم است این که حسادت می تواند موجب قتل و یا آدم ربایی شود و رفتارهای زشت و نابهنجار دیگری را دامن زند. (یوسف آیه ۷ و ۸)
به سخن دیگر حسادت همان گونه که می تواند به صورت آرزوی زوال نعمتی از دیگری باشد می تواند عامل اساسی و اصلی بسیاری از ناهنجاری ها از جمله قتل و آدم ربایی و اهانت و تهمت نیز شود. بنابراین خانواده ها و به ویژه پدر و مادر می بایست مواظب باشند که به گونه ای رفتار نکنند که علایم و نشانه های تبعیض و تفاوت در آن نمودار باشد و یا این که چنین توهم و تحلیل نادرستی پدید آید. این مسئله اختصاص به فرزندان کوچک ندارد، زیرا قرآن مطرح می سازد که برادران یوسف(ع) مردانی بزرگ و کاملی بودند و چنان که خود نیز مدعی هستند عصبه و مردان تنومند بوده اند.