حزم و دوراندیشی از دیدگاه امیرمومنان علی(ع)

samamosحزم و دوراندیشی از مصادیق بصیرت است؛ با این تفاوت که حزم، بیشتر ناظر به عمل همراه با احتیاط است و بصیرت هرچند که ناظر به عمل است ولی بیشتر به ابعاد نظری آن توجه دارد.
حزم یعنی این که انسان به فرجام کارها در لایه‌ها و سطوح مختلف آن بنگرد و با نوعی تدبیر، فراتر از آنچه به عنوان خروجی و برآیند و برونداد مستقیم عمل است بنگرد و لوازم دور و نزدیک آن را بسنجد و آنگاه عزم نماید.
به سخن دیگر، حزم و دوراندیشی، تحلیل عمل و بازتاب‌ها و لوازم قریب و بعید آن است. حازم همانند شطرنج باز ماهری است که هر حرکت مهره‌های شطرنج را به درستی می‌سنجد و احتمالات مختلف حرکت را درنظر می‌آورد و تاثیر و بازتاب آن را در حرکت بعدی خود و طرف مقابل می‌سنجد و آنگاه دست به اقدام و عمل می‌زند.

نویسنده در مطلب پیش‌رو با مراجعه به کلام امیرمومنان(ع) در برخی منابع روایی بویژه غرر‌الحکم به تحلیل و تبیین حالت نفسانی حزم در زندگی بشر پرداخته است.
مولفه‌ها و عناصر حزم و دور اندیشی
حزم یکی از حالات نفس انسانی است. وقتی سخن از حزم در شخص می‌شود به حالت