توفیق ، همراهی خدا در کار خیر

اشاره : توفیق یکی از درخواست های مومنان است. از این روست که از زبان همگان توفیق به عنوان نیایش برای خود و دیگری بسیار شنیده می شود. هنگامی که به کار نیکی اقدام کنند و یا عمل خوبی را به سرانجام رسانند در پاسخ سپاس بر این نکته تاکید می شود که خداوند توفیق این کار خیر را به من داده است. اما توفیق چیست و چرا مومن سپاسگزارانه و یا درخواستانه از خدا توفیق می جوید ؟

توفیق در واژه شناسی به معنای ایجاد مطابقت و موافقت میان دو چیز در کار خیر و نیک آمده است . به این معنا که شخصی و یا چیزی را موافق با دیگری انجام می دهد به گونه ای تنافر و بیزاری از میان رخت بر می بندد و موافقت، همراهی و همدلی پدید می آید. توفیق را از این رو فضل و بخشش الهی دانسته اند تا بنمایاند که امری است که توقع و انتظار آن نمی رفت و تنها به فضل و زیادتی خداوندی نصیب و بهره شخص شده است. بنابراین فضل و توفیق به گونه ای با هم ارتباط تنگاتنگی دارند و در آیات قرآنی می توان به مواردی که به فضل الهی کار خیری از سوی انسان انجام گرفته است ، در حکم توفیق بر شمرد.

آثار توفیق
برای توفیق آثار در قرآن بیان شده است که بیانگر آن است که این افراد از فضلیتی برخوردار شده اند که دیگر انسان ها از آن محروم هستند. به این معنا که افزون بر عنایت و رحمت عمومی به دسته ای که خداوند توفیق می دهد ، از روی عنایت خاص و رحیمیت خاص ، فضلیت و برکتی داده می شود که دیگران از آن بی نصیب هستند.
از جمله آثاری که قرآن برای اهل توفیق بر می شمرد، دوری و اجتناب از شیطان ( نساء آیه ۸۳) و توبه و بازگشت به سوی خدا( ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب ، هود آیه ۸۸ و نیز بقره آیه ۶۴)، زدودن گناهان ( احقاف آیه ۱۵ و ۱۶) راهیابی به بهشت ( بقره آیه ۲۲۱) توکل ( هود آیه ۸۸) ، شرح صدر ( انعام آیه ۱۲۵) ، قبولی اعمال ( احقاف آیه ۱۵ و.۱۶) رهایی از زیانکاری ( بقره ایه ۶۴) مغفرت و آمرزش ( بقره آیه ۱۸۷) و هدایت خاص ( اعراف آیه ۴۳ ) و توفیق در اعمال صالح ( احقاف آیه ۱۵) است .

زمینه های توفیق
برای رسیدن به مقام توفیق می بایست زمینه های را انسان در خود پدید آورد و ظرفیت خود را افزایش دهد تا توفیق رفیق راهش شود. از جمله زمینه هایی که می بایست فراهم گردد می توان به توبه ( احقاف آیه ۱۵) توکل ( قصص آیه ۲۲) جهاد ( عنکبوت آیه ۶۹) دعا ( نمل آیه ۱۹) عبادت ( حمد آیه ۵) قصد اصلاح ( نساء آیه ۳۵) هجرت ( توبه ایه ۱۱۷ و کهف آیه ۱۶) اشاره کرد.
چنان که تردید( توبه آیه ۴۴ و ۴۵) سنگدلی ( یونس آیه ۸۸) تنگی صدر ( انعام آیه ۱۲۵) کفر ( مائده آیه ۴۱ و توبه ایه ۴۵) از موانع رسیدن به توفیق الهی است.