اهمیت، خواص و آثار آیه الکرسی

samamosبسم الله الرحمن الرحیم

برخی از آیات قرآنی به دلیل مضامین بلند و معارفش از جایگاه و اهمیت و ارزش خاصی برخوردارند و حتی همانند سوره های قرآنی دارای اسم و نام مشخص هستند. از جمله این آیات معروف و مشهور و دارای معارف و مضامین بلند معرفتی می بایست به آیه الکرسی اشاره کرد. نویسنده در این مطلب ضمن تبیین اهمیت و ارزش آن، برخی از خواص و آثار آن را براساس روایات تبیین کرده است. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.

چرایی نامگذاری آیه الکرسی

آیه ۲۵۵ سوره بقره به آیه الکرسی معروف و مشهور است. به نظر می رسد دلیل این نامگذاری و تسمیه، در برداشتن آیه واژه کرسی است و آیه به همین دلیل به آیت الکرسی معروف و مشهور شده است؛ چنان که آیات دیگری از قرآن به نام هایی چون آیه ولایت، آیه تطهیر، آیه تصلیه و مانند آن ها مشهور شده اند. به نظر می رسد کرسی در آیه ۲۵۵ سوره بقره از جایگاه و مرتبه ای خاصی برخوردار است به طوری که کل آیه با آن که دربردارنده مضامین و معارف بلند دیگری است، به این نام معروف و مشهور شده است.

علامه طباطبایی در باره معنای واژه کرسی می نویسد: کلمه” کرسى” (از ماده کاف- راء- سین) گرفته شده که به معناى به هم وصل کردن اجزاى ساختمان است و اگر تخت را کرسى خوانده‏اند به این جهت بوده که اجزاى آن به دست نجار و یا صنعتگر دیگر، در هم فشرده و چسبیده شده است.

در بسیارى از مواقع این کلمه کرسی را کنایه از ملک و سلطنت مى‏گیرند، و مى‏گویند فلانى از کرسى‏نشینان است، یعنى او منطقه نفوذى و قدرت وسیعى دارد.

به هر حال، جمله‏هایى که قبل از این جمله بودند، یعنى جمله” لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ” این معنا را مى‏فهماندند که مراد از وسعت کرسى احاطه مقام سلطنت الهى است، و بنا بر این در میان معانى محتملى که مى‏شود براى کرسى کرد، این معنا متعین مى‏شود که مراد از آن مقام ربوبى است؛ یعنی همان مقامى که تمامى موجودات آسمانها و زمین قائم به آن هستند؛ و چون همه موجودات، مملوک و مدبر (به فتح باء) و معلوم آن مقام هستند، پس باید گفت: کرسى، مرتبه‏اى از مراتب علم است.

در نتیجه از معانى محتمل که براى وسعت هست این معنا معلوم مى‏شود که این مقام تمامى آنچه در آسمانها و زمین است، هم ذاتشان و هم آثارشان را حافظ است.(پس وسعت کرسى خدا به این معنا شد که مرتبه‏اى از علم خدا، آن مرتبه‏اى است که تمامى عالم قائم به آن است، و همه چیز در آن محفوظ و نوشته شده است) و به همین جهت به دنبال جمله مورد بحث فرمود:” وَ لا یَؤُدُهُ حِفْظُهُما”.

” وَ لا یَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ” کلمه” یؤد” مضارع از مصدر” أود” است، که به معناى سنگینى و خسته‏کنندگى است، و چون گفته شود:” العمل الفلانى آد زیدا” معنایش این است که فلان عمل، زید را خسته کرد و به ستوه آورد، و ظاهرا مرجع ضمیر در” یؤده” همان کرسى باشد، هر چند که ممکن است آن را به خود خداى تعالى برگردانید، و اگر در دنباله مطالب قبلى فرمود: حفظ آسمانها و زمین، خدا و یا کرسى را خسته نمى‏کند، براى این بود که ذیل آیه با صدر آن آیه (که سخن از نفى چرت و خواب داشت) وصل و متناسب شود، چون آنجا هم مى‏فرمود: چرت و خواب ندارد، تا او را از قیومیت آسمانها و زمین باز بدارد.

حاصل آن معنایى که از آیه استفاده مى‏شود این است که خداى تعالیى که هیچ معبودى به جز او نیست، تمام حیات و زندگى مال اوست، و او قیومیتى مطلق دارد، قیومیتى که هیچ عاملى آن را دستخوش ضعف و سستى نمى‏سازد، و به همین جهت وقتى مى‏خواهد این معنا را تعلیل کند با دو نام مقدس” على” و” عظیم”، تعلیل مى‏کند، و مى‏فهماند که خدا به خاطر علو مقامى که دارا است مخلوقات به او نمى‏رسند تا به وسیله‏اى در وجود او سستى و در کار او ضعفى پدید آورند، و به خاطر عظمتش از کثرت مخلوقات به تنگ نیامده، و عظمت آسمانها و زمین طاقتش را طاق نمى‏سازد.

اهمیت و فضلیت آیه الکرسی

یکی از بافضیلت ترین آیات قران کریم آیه ۲۵۵ سوره بقره است که به آیه الکرسی شهرت دارد. در روایات نقل شده است که آیه الکرسی قله آیات قرآنی است و همه پیروان اسلام را به قرائت و پناه جویی و استشفای از آن سفارش کرده اند.

علامه طباطبایی درباره اهمیت و فضلیت آیه الکرسی می نویسد: نامیدن این آیه به آیه الکرسى از همان صدر اول اسلام مشهور بوده است و حتى در زمان حیات رسول خدا (ص) و در زبان خود آن جناب به این نام معرفی مى‏شد. این نامگذارى در روایات وارده از آن جناب و از ائمه اهل بیت(ع) و از صحابه نیز به چشم مى‏خورد. سبب آن، اعتنا و احترام زیادى بوده که نسبت به این آیه از سوی آنان وجود داشته است. البته این احترام هم بدون جهت نبوده، بلکه به خاطر معارف دقیق و لطیفى است که در این آیه آمده است. آن معارف عبارت از توحید خالصى است که جمله” اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ”، بر آن دلالت دارد، و هم چنین به سبب قیومیت مطلقه‏اى که بازگشت تمامى اسماى حسناى الهى به جز اسماى ذاتش به آن است.

هم چنین در صدر و ذیل این آیه، جریان قیومیت در تمامى موجودات خرد و کلان عالم شرح داده شده است. به این بیان که آنچه از موجودات که به نظر مى‏رسد از تحت سلطنت الهی خارج شده، به همان جهت که خارج است، داخل در سلطنت است، و به همین جهت در روایات آمده که آیه الکرسى عظیم‏ترین آیه در کتاب خدا است؛ و به راستى نیز چنین است؛ زیرا بیان این آیه بیانى شکافته و مفصل است ؛ این در حالی است که در آیات دیگر، مثلا در آیه ۸ سوره طه یعنی:” اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏” همان مضمون آیه الکرسى آمده، اما آیه، اجمالى از معنا را دارا بوده و مطلب در آن آیه باز نشده است؛ اما آیه الکرسی مطلب را به خوبی و روشن تبیین کرده است. از همین رو، در پاره‏اى اخبار آمده که آیه الکرسى سید و سرور آیه‏هاى قرآن است.

این روایت را سیوطى در الدر المنثور از ابى هریره از رسول خدا (ص) نقل کرده و در بعضى دیگر آمده: براى هر چیزى یک نقطه برجسته‏اى است و نقطه برجسته قرآن آیه الکرسى است، این روایت را عیاشى در تفسیر خود از عبد اللَّه بن سنان از امام صادق(ع) روایت کرده است.( تفسیر الدر المنثور، ج ۱، ص ۳۲۶ و تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۱۳۶)

و شیخ طوسى در امالى به سند خود از ابى امامه باهلى روایت کرده که گفته است: از على بن ابى طالب(ع) شنیدم که مى‏فرمود: باور نمى‏کنم که کسى اسلام را فهمیده و یا در اسلام متولد شده باشد، و سیاهى شب را به صبح سر کند و این آیه را نخواند،” اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ … وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ” عرض کردم منظور از سیاهى شب چیست؟

فرمود: یعنى همه شب، آن گاه فرمود: اگر بدانید که این آیه چیست؟ – و یا فرمود: اگر بدانید در این آیه چیست؟- در هیچ حالى آن را ترک نخواهید کرد.

رسول خدا (ص) فرمود: آیه الکرسى را از گنجینه‏اى که در زیر عرش است به من داده‏اند و به هیچ پیغمبرى قبل از من نداده بودند. على(ع) سپس اضافه کرد از آن وقت که من این مطلب را از رسول خدا (ص) شنیدم هیچ شبى را به سر نبردم مگر آنکه آن را قرائت کردم.( امالى شیخ طوسى، ج ۲، ص ۱۲۲)

مؤلف: این معنا در الدر المنثور هم از عبید و ابن ابى شیبه و دارمى و محمد بن نصر و ابن الضریس از آن حضرت نقل شده، دیلمى هم آن را از آن جناب نقل کرده است، و روایات از طریق شیعه و سنى در فضیلت آیه الکرسى بسیار است، و این هم که على (ع) فرمود: رسول خدا (ص) فرمود این آیه را از گنجینه‏اى که در زیر عرش بود به من داده‏اند، در الدر المنثور نقل از تاریخ بخارى و ابن الضریس از انس آمده، چیزى که هست در نقل نامبردگان به این عبارت آمده: رسول خدا (ص) فرموده آیه الکرسى را از عرش به من داده‏اند و این اشاره است به اینکه منظور از کرسى همان زیر عرش است، و عرش محیط به آن است.(المیزان، ذیل آیه)

رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم خطاب امام علی علیه السلام فرمودند: قرآن، کلام برتر و سرور سخن هاست و سوره بقره برتر و سرور سوره های قرآن است و در سوره بقره آیه الکرسی از بقیه آیات ارزشمندتر است.(مجمع البیان، ج۲، ص۱۵۷)

از ابن عباس نقل شده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم هرگاه آخرین آیه سوره بقره یا آیه الکرسی را قرائت می فرمود می خندید و می گفت: این آیه از گنجینه خدای رحمان از زیر عرش نازل شده است.( الدرالمنشور، ج۱، ص۳۲۳)

رسول اکرم(ص) در هنگام خواندن آیه الکرسی تبسم می کردند و می فرمودند : آیه الکرسی گنج بزرگ و رحمانی است که زیر عرش (همان کرسی) به من نازل شد و نیز در روایت آمده است که هنگام نزول آیه الکرسی هزار فرشته تا رسیدن به حضرت رسول اکرم(ص) این آیه مبارک وعظیم را همراهی می کرد.

آیه الکرسی منشأ خیر وبرکتی است که خداوند تبارک وتعالی توسط رسول اکرم(ص)در سوره مبارک بقره به انسان عطا فرموده است و خداوند می فرماید: این آیه عظیم الشأن و با برکت را به بندگانم هدیه می کنم وبه همین دلیل است که پیغمبر عزیز ما به پیروانش توصیه می کند که آیه الکرسی را مورد توجه خاص قرار دهند و تلاوت کنند تا از منشأ خیر و برکت آن بهره گیرند.

از واکنش عکس العمل شیطان هنگام نزول آیه الکرسی می توان اهمیت و ارزش آیه الکرسی را دریافت. حضرت امام محمد باقر از امیرالمومنین (علیه السلام) روایت کرده که ایشان فرموده است: هنگامی که آیت الکرسی نازل شد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود آیه الکرسی آیه ای است که از گنج عرش نازل شده و زمانی که این آیه نازل گشت هر بتی که در جهان بود با صورت به زمین خورد.

در این زمان ابلیس ترسید و به قومش گفت :”امشب حادثه ای بزرگ اتفاق افتاده است باشید تا من عالم را بگردم و خبر بیاورم.

ابلیس عالم را گشت تا به شهر مدینه رسید مردی را دید و از او سوال کرد: ” دیشب چه حادثه ای اتفاق افتاد”

مرد گفت “رسول خدا فرمود:” آیه ای از گنج های عرش نازل شد که بت های جهان به خاطر آن آیه همگی با صورت به زمین خوردند. ابلیس بعد از شنیدن حادثه به نزد قومش رفت و حادثه را به آن ها خبر داد.

پیامبر(ص) کلمات پنجاه گانه آیت الکرسی را برکت دانسته و خطاب به امیرمومنان علی(ع) می فرماید: یا علی ! من سید عربم؛ مکه، سید شهرهاست؛کوه سینا سید همه کوه ها؛ جبرئیل سید همه فرشتگان ؛ فرزندانت سید جوانان اهل بهشت ؛ قرآن سید همه کتاب ها، بقره سید همه سوره های قرآن است؛ و در سوره بقره یک آیه است که آن آیه ۵۰کلمه دارد و هر کلمه ۵۰ برکت دارد و آن آیت الکرسی است.

برکت به معنای خیرماندگار است؛ برکه آب را نیز به همین دلیل برکه می نامند. خداوند مبارک است؛ زیرا او باقی و ماندگار است و برای خلق خیر دایم و باقی و ماندگار از جناب اوست.

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) هم چنین فرمود: چون خدای متعال خواست سوره ی حمد و آیه های شهدالله (۱۸و۱۹ آل عمران) و قل اللهم (۲۶-۲۷آل عمران) و سوره توحید و آیه الکرسی را به زمین نازل کند همگی به عرش الهی چنگ زدند در حالی که بین آن ها و خداوند حجابی نبود.

سپس فرمودند : پروردگارا ما را به خانه پر گناه و به سوی کسانی که عصیان و گناه می کنند می فرستی ؛ در حالی که ما پاک و مطهر هستیم.

سپس خدای متعال فرمود :” به عزت و جلال خودم سوگند ، هیچ کس شما را بعد از نماز نخواند، مگر این که او را در مرتبه بالای قدس جای دهم که از نعمت های آن استفاده کنند و در هر روز ۷۰ بار به او با نظر رحکت خود بنگرم و در هر روز ۷۰ حاجت او را برآورم هرچند که بسیار گناه کرده باشد که کمترین آن دعاها و حاجت ها و آمرزش گناهان باشد. او را از هر دشمنی پناه می دهم و برای پیروزی بر هر دشمنی یاریش می دهم و مانعی به جز مرگ برای بهشت رفتن او نباشد.( یعنی بعد از مرگ بلافاصله به بهشت می رود)

روایت شده که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) پرسیدند: قرآن برتر است یا تورات؟ فرمودند: در قرآن آیه ای است که از تمام کتابهایی که خداوند بر پیامبرانش نازل فرموده بهتر و برتر و والاتر است و آن آیه الکرسی است.

پیامبر(ص) هم چنین فرمودند: با فضیلت ترین آیه ای که بر من نازل شد آیه الکرسی است.

پیامبر(ص) فرمودند: آیه الکرسی وسوره توحید عظیم تر از همه چیزهایی است که دون و پست تر از خداست.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) در جایی دیگر فرمودند: دانش بر تو گوارا باد. سوگند به کسی که جان محمد در دست اوست این آیه دارای دو زبان و دو لب است که در عرش الهی تسبیح و تقدیس خدا می گوید.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هم چنین فرمود: در شب معراج دو لوح را دیدم ، که در یک لوح سوره حمد و در لوح دیگر کل قرآن قرار داشت که سه نور از آن می درخشید . پس گفتم ای جبرئیل این نور چیست؟ جبرئیل در جواب گفت : آن سه نور یکی سوره توحید و یکی سوره یاسین و دیگری آیه الکرسی است.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) در جایی دیگر فرمودند: در معراج در آسمان هفتم دیدم که ملائکه حجب سوره نور را می خوانند، خزان کرسی آیه الکرسی و حمله عرش سوره مومن را می خوانند.

آثار و خواص و فواید آیت الکرسی

امام علی (علیه السلام) فرمودند: اگر شما از آثار معنوی آیه الکرسی آگاه بودید در هیچ حال خواندن آن را ترک نمی کردید. در روایات اسلامی خواص و فواید و آثار چندی برای آیت الکرسی بیان شده است. برخی از آثار آن زمانی تحقق می یابد که شرایط و مقدمات فراهم شده باشد یا آن که در زمان و موقعیت خاصی قرائت شود.

الف) پس از نمازهای واجب

از امیرالمؤمنین علیه السلام روایت شده است: از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله وسلم هنگامی که بالای منبر بود شنیدم که فرمود: هر کس آیه الکرسی را بعد از نمازهای واجب قرائت نماید هیچ چیز نمی تواند مانع وارد شدن او به بهشت شود.( مکارم الاخلاق، ص۲۸۸)

ب) هنگام وضو ساختن

امام باقر علیه السلام در این باره فرمود: هر کس در پی وضویش آیه الکرسی را قرائت نماید خداوند ۴۰ سال ثواب عبادت را به او عطا می کند و ۴۰ درجه بر درجات او افزوده می شود و او را با حوریان بهشتی تزویج می نماید.( بحارالانوار، ج۷۷، ص۳۱۷)

ج) در وقت سجده گزاردن

امام باقر علیه السلام می فرمایند: هر کس در حال سجده آیه الکرسی را بخواند به آتش جهنم وارد نمی شود.( جامع الاخبار، ص۵۳)

د) روزهای جمعه

روز جمعه، عید مسلمانان و برترین روزهاست. اعمال نیک در این روز پاداشی دو برابر خواهد داشت. از جمله اعمال نیک در این روز قرائت آیه الکرسی می باشد و روایت است که امام سجاد علیه السلام صبحگاه و در تعقیب نماز صبح روز جمعه «آیه الکرسی» را بارها قرائت می فرمود.( مستدرک الوسائل، ج۶، ص۱۱۶)

آثار و برکات آیه الکرسی

برای آیت الکرسی آثارو خواص عجیب و شگفت انگیزی بیان شده است. از جمله این آثار و خواص می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. حفظ از چشم زخم: بعد از هر نماز دستان را روی چشم بگذارید و بعد از خواندن آیت الکرسی بگویید:”اللهم احفظ حدقتی بحق حدقتی علی بن ابیطالب(علیه السلام)”
  2. امان نامه الهی: امام کاظم (علیه السلام) فرمود: از بعضی پدران بزرگوارم شنیدم که کسی داشت سوره حمد را می خواند پس حضرت فرمود: هم شکر خدا را به جای آورد و هم به پاداش رسید. بعد حضرت شنید که سوره توحید می خواند فرمود: ایمان آورد و ایمنی به دست آورد و سپس شنید که سوره قدر می خواند فرمود: راست گفت و آمرزیده شد و بعد شنید که آیت الکرسی می خواند فرمود: خداوند خالق امان نامه برایش فرو فرستاد.
  3. ترقی معنوی: امام صادق (علیه السلام) فرمود: همانا من از آیه الکرسی برای بالا رفتن درجات استفاده می کنم.
  4. برآوردن حاجات: رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: هرگاه برای حاجتت از خانه ی خود بیرون آمدی آیه الکرسی را بخوان که حاجتت به خواست خدا برآورده گردد.
  5. امام علی (علیه السلام) فرمودند: هرگاه یکی از شما اراده حاجتی کند پس صبح روز پنج شنبه در طلب آن بیرون رود و در وقت بیرون رفتن آخر سوره آل عمران ( آیه ۱۹۰تا آخر) و آیه الکرسی و سوره قدر و حمد را بخواند ، زیرا که در خواندن این ها حوائج دنیا و آخرت برآورده می شود. هم چنین امام صادق (علیه السلام) فرمودند: هرگاه سوره حمد و توحید و قدر را با آیه الکرسی بخوانید و بعد از آن برخیزید و و رو به قبله حاجات خود را از خدا بخواهید که حاجاتتان بر آورده خواهد شد؛ زیرا اسم اعظم هستند. هم چنین در روایت است: هر کس آیت الکرسی را در وقت غروب بخواند حاجتش برآورده گردد. پیامبر(ص) به حضرت علی (ع)فرمودند: آنگاه که از منزل درپی حاجتی بیرون شدی آیه الکرسی تلاوت کن، زیرا موجب برآورده شدن حاجت می باشد. گویند هرگاه کسی به اعتقاد درست متوجه این ختم عظیم الشأن بشود تا سه روز حاجت او روا شود و روش ختم چنین است: یک بار آیه الکرسی را با «اعوذ بالله» و «بسم الله» و یک بار «حمد» با سوره «قل هو الله احد» که هر بار سوره «اخلاص» را می خواند با «بسم الله الرحمن الرحیم» شروع کند و این سوره را بعد از «حمد» ۵ مرتبه بخواند و یازده بار سوره «کوثر» و صد صلوات بفرستد تا سه روز ان شاءالله مراد او حاصل شود و ثواب ختم را به روح چهار پیغمبر که «آدم‌صفی الله، ابراهیم خلیل الله، موسی کلیم الله، محمد حبیب الله» فرستد حاجتش برآورده شود.( قرآن درمانی روحی و جسمی، ص۸۹ به نقل از گوهر شب چراغ، ج۱، ص۱۶۲)
  6. رهایی از فقر، ناراحتی و فشار قبر: امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند: هر کس یک بار آیه الکرسی را بخواند خداوند هزار ناراحتی از ناراحتی های دنیا و هزار سختی آخرت رااز او دور می کند که کمترین ناراحتی دنیا فقر و کمترین سختی آخرت فشار قبر است.
  7. بخشش گناهان: رسول خدا (ص) در خواب به دختر خویش فرمودند: ترازوی اعمال خویش را با آیه الکرسی سنگین گردان؛ زیرا هرکس آن را قرائت نماید آسمان وزمین با فرشتگانش به جنبش و حرکت در آیند و خداوند را با صدای بلند به پاکی یاد کنند و او را بزرگ بدارند و تسبیح گویند. پس از آن تمامی فرشتگان از خداوند می خواهند که گناه خواننده آیه الکرسی را ببخشد و از خطا و لغزشش در گذرد.
  8. رهایی از شقاوت: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: هرکس آیه الکرسی را یک بار بخواند اسم او از دیوان اشقیا و انسان های بد محو می شود.
  9. هم سنگ عبادت عمر: امام رضا (علیه السلام) به نقل از پیامبر فرمودند: هر کس ۱۰۰ مرتبه آیه الکرسی را بخواند چنان باشد که همه عمر خود را عبادت کرده باشد.
  10. جلب رحمت الهی: پیامبر (ص) فرمودند: هر کس آیه الکرسی را بعد از نماز بخواند هفت آسمان شکافته گردد و به هم نیاید تا خداوند متعال به سوی خواننده آیت الکرسی نظر رحمت افکند و فرشته ای را بر انگیزد که از آن زمان تا فردای آن کارهای خوبش را بنویسد و کارهای بدش را محو کند.
  11. قبض روح توسط خداوند: رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: یا علی بر تو باد به خواندن آیه الکرسی بعد از هر نماز واجب؛ زیرا به غیر از پیغمبر و صدیق و شهید کسی به خواندن آن بعد از هر نماز محافظت نمی کند و هر کس بعد از هر نماز آیه الکرسی را بخواند به جز خداوند متعال کسی او را قبض روح نمی کند و مانند کسی باشد که همراه پیامبران خدا جهاد کرده تا شهید شده است و فرمود: بعد از مرگ بلا فاصله داخل بهشت می شود و به جز انسان صدیق و عابد کسی بر خواندن آیه الکرسی مواظبت نمی کند.هم چنین از پیامبر(ص) روایت شده که فرمود: هر کس آیه الکرسی را بعد از هر نماز واجبی بخواند خدای تعالی قابض روح او خواهد بود و مثل کسی است که جنگ کرده باشد با کفار در خدمت انبیاء تا به شرف شهادت فایض شده باشد.
  12. در روایت دیگری آمده : خداوند به موسی بن عمران(ع) وحی فرمود: کسی که بعد از نماز واجبش آیه الکرسی بخواند خداوند متعال به او قلب شاکرین – اجر انبیا و عمل صدیقین را عطا فرماید و چیزی جز مرگ از داخل شدن او به بهشت جلوگیری نمی نماید. مداومت نمی نماید به آن مگر پیامبر یا صدیق یا کسی که از او راضی شده ام و یا شخصی که شهادت را روزی او می نمایم.
  13. امان از فقر و بیچارگی: در روایتی از امام باقر آمده است:” هر کس آیه الکرسی را بعد از هر نماز بخواند از فقر و بیچارگی در امان شود و رزق او وسعت یابد و خداوند به او از فضل خودش مال زیادی بخشد.”
  14. حفظ از گناه و بلا: رسول اکرم فرمودند: هر کس آیه الکرسی را بعد از هر نماز واجب بخواند نمازش قبول درگاه حق می گردد و در امان خدا باشد و خداوند او را از بلاها و گناهان نگه دارد.
  15. نورچشم: جهت نور چشم بعد از هر نماز دست بر چشم بگذارد و آیه الکرسی بخواند و بگوید :” اعیذ نور بصری بنور الله الذی لا یطفی”
  16. زیادی علم وحافظه: پیامبر (صلی الله علیه و آله) روایت کرده است که فرمودند : ۵ چیز حافظه را قوی می گرداند: خوردن شیرینی – گوشت نزدیک گردن – عدس – نان سرد و خواندن آیت الکرسی.
  17. امنیت در سفر: امام صادق (علیه السلام) فرمود: سفر را با دادن صدقه و یا با خواندن آیت الکرسی آغاز کنید. کسی که در سفر هر شب آیه الکرسی را بخواند هم خودش در سلامت باشد و هم چیزهایی که همراه اوست.
  18. حورالعین: حضرت امام باقر(ع) فرمود : کسی که بعد از وضوء آیه الکرسی بخواند خداوند ثواب چهل سال عبادت را به او عنایت می فرماید و چهل درجه او را بالا می برد و چهل حورالعین را به تزویج او در می آورد. هم چنین در کتاب بحارالانوار، ج۸۰، ص۳۱۷ نقل شده که امام باقر (ع)فرموده است: هرکس در پس وضو گرفتن آیه الکرسی را بخواند خداوند ثواب ۴۰سال عبادت به وی عطا کند مقام او را۴۰درجه مرتفع می کند و۴۰ حوریه به تزویج او در می آورد.
  19. رهایی از خستگی : اگر کسی آیه الکرسی را بخواند و به پاهایش بدمد در راه رفتن خسته نمی شود.
  20. نورانیت و عقلانیت: پیامبر اکرم (ص) فرمودند : اگر کسی در شب یکشنبه دو رکعت نماز با حمد و آیه الکرسی و توحید هر کدام یک بار بخواند فردای قیامت وقتی پا به عرصه ی قیامت می نهد صورتش مثل ماه شب می درخشد و از طرفی هم پروردگار عالم در دنیا عقلی به او عطا می کند که او را تا زمان مردن همراهی می کند.
  21. حفظ قرآن : امام سجاد(ع)فرمود که رسول خدا(ص) فرموده است، هر کس ۴ آیه ازاول سوره بقره و آیه الکرسی را با ۲آیه بعد از آن و۳آیه آخر سوره بقره را تلاوت کند هیچگونه بدی و ناراحتی در جان و مال خود نمی بیند و دیو لعین به وی نزدیک نمی شود و قرآن را فراموش نمی کند.
  22. نور و برکت: حضرت علی (ع)فرمودند: پیامبر(ص) مرا خواست وفرمود: آنگاه که به بستر خواب رفتی بسیار استغفار کن وصلوات بفرست و زیاد قل هو الله احد(سوره توحید) را بخوان که نور قرآن است و برتو باد به قرائت آیه الکرسی که در هر حرف آن هزار برکت و هزار رحمت است.
  23. رهایی از فلج و آزار: ابراهیم بن مهزم گوید مردی گفت : از حضرت رضا ( ع ) شنیدم می فرمودند : کسی که هنگام خواب آیه الکرسی را بخواند بخواست خدا به مرضی که او را فلج کند گرفتار نشود و هر کس پس از نماز آن را بخواند گزنده ای به وی آزار نرساند .
  24. رهایی از سحر و جادو: رسول خدا ( ص ) فرمودند : یا علی ( ع ) در هیچ خانه ای این آیه تلاوت نشود، مگر اینکه ابلیس لعین سه روز گرد آن خانه نگردد و یا چهل شبانه روز هیچ جادویی وارد آن خانه نگردد، ای علی ( ع ) این آیه را به فرزندان و همسایه گانت یاد بده که هیچ آیه ای برتر از این آیه نازل نشده است ( آیه الکرسی ) .
  25. ثواب پیامبران: در مجلد اول کتاب ختوم و اذکارنقل شده است: جابربن عبدالله می گوید رسول خدا(ص) فرمود: خدای تعالی به موسی بن عمران(ع) وحی نمود هر کس بر آیه الکرسی مداومت کند و بعد از هر نمازی تلاوت نماید خداوند به او دل شاکران ، مزد پبامبران ، وعمل صدیقان را می دهد و او را مشمول رحمت خود می گرداند و مانعی جز مرگ ما بین او و بهشت فاصله نیانداخته است . موسی (ع) عرضه داشت: چه کسی بر آن مداومت می کند؟ خطاب شد: ای موسی مداومت بر آن نمی کند مگر پیا مبری یا صدیقی و یا کسی که من از او راضی باشم ، یا مردی که شهادت را روزی او کرده باشم.
  26. نظر لطف الهی: امام صادق(ع)فرمود: وقتی پروردگار عالم به این آیات فرمان داد که به زمین فرود بیائید ، آنها گفتند : پروردگارا به کجا ما را فرو می فرستی؟ بسوی خطاکاران و گنهکاران؟ خداوند به آنها فرمود : پائین بروید که به عزت وجلالم سوگند هیچ کس از آل محمد(ص) وشیعیان آنها را در هرروز بعد از نمازواجبش نخواند مگر اینکه به نظر مخصوصی در هر روز هفتاد بار به او نظر می کنم ودر هر نماز ۷۰حاجت او را برآورده می نمایم واو را با همه گناهانش می پذیرم.
  27. رهایی از بدی های دنیا و آخرت: عمربن ابی المقدام می گوید: از امام محمد باقر (ع) شنیدم که فرمودند : تلاوت آیه الکرسی ۱۰۰۰ بدی از بدیهای دنیوی و ۱۰۰۰ بدی از بدیهای اخروی را زایل گرداند که بدترین بدی در دنیا فقر و بدترین بدی آخرت فشار قبر است .
  28. ماموریت فرشتگان برای استغفار: رسول خدا ( ص ) فرمودند : کسی که از خانه خارج می شود این آیه را قرائت کند خداوند تبارک و تعالی ۷۰هزار فرشته را مأمور کند تا برای وی استغفار کنند تا هنگامی که به خانه بر می گردد و چون بخانه در آید فقر را از وی برگرداند
  29. تسبیح فرشتگان برای شخص: پیامبر اکرم(ص)فرمودند: هر وقت شخص آیه الکرسی بخواند و بر اهل قبور اهداء کند، خداوند از هر حرف آن، ملکی می آفریند که تا قیامت برای آن شخص تسبیح می کند.
  30. عظیم ترین آیه: در کتاب الخصال شیخ طوسی ازتفسیر نور الثقلین –ج۱ ص۲۵۶ آمده : آیه الکرسی عظیم ترین آیه ای است که بر پیامبر نازل شد ابوذر رحمته الله علیه می گوید. وارد مسجد شدم دیدم که رسول مکرم اسلام (ص) تنها نشسته . فرصت را غنیمت شمردم به خدمتش رسیدم و سوالی کردم یا رسول الله (ص) عظیم ترین وبزرگترین آیه ای که خداوند بر شما نازل کرده کدام آیه است؟ حضرت فرمود: آیه الکرسی. سپس ادامه داد : ای اباذر آنچه در آسمان هفتگانه می باشد در کرسی مثل حلقه ای است در بیابان بی آب وگیاه افتاده باشد.
  31. در کتاب خواص الایات ص۱۹ آمده: که فرمودند هر کسی آیه الکرسی را بنویسد و در بالای در دکان یا منزل بیاویزاند مال او زیاد می گردد و هرگز محتاج دیگران نمی گردد.
  32. آمرزش گناه: در کتاب بحارالانوار ،ج۷۶،ص۲۹۴ نقل شده پیامبر (ص) به حضرت علی (ع) فرمود : هر کسی در وقت سوار شدن بر مرکب اعم از حیوان یا هر وسیله دیگر ،آیه الکرسی را بخوند وبگوید (( واغفر ذنوبی لا یغفر الذنوب الا انت)) خداوند به فرشتگان می فرماید: ( بنده من می داند که تنها آمرزنده گناهان من هستم شما گواه باشید که او را آمرزیدم ).
  33. رهایی از مکر شیطان: در کتاب ختوم و اذکار ص ۲۲ آمده : “هر کس بعد از هر نمازی آیه الکرسی را بخواند از مکر شیطان و وسوسه های آن در امان خواهد بود.”
  34. تاثیر در اسرافیل: در کتاب بحارالانوار، ج ۸۲، ص۳۶ نقل شده است :حضرت رسول (صلی الله علیه واله) فرمود : همانا آیه الکرسی در لوحی مخصوص از زمرد سبز با مدادی مخصوص نوشته شده است. به خدا قسم روز جمعه ای نیست مگر اینکه آن لوح پیشانی اسرافیل را به لرزه در می آورد ، تسبیح می کند و می گوید : سُبحانَ مَن لا یَنبَغی التَسبیح الّا لَهُ وَلا العِبادَه وَالخُضُوع اِلّا لِوَجهِهِ ذلِکَ الله القَدیرُ الواحِدُ العَزیزُ؛ پاک ومنزه است کسی که جز او سزاوار تسبیح نیست وعبادت وخضوع نیست مگر در برابر او که توانااست ویگانه وعزیز.
  35. تقویت حافظه: در حدیثی از سلمان فارسی ( ره ) است که رسول خدا ( ص ) فرمودند : هر کس آیه الکرسی را با زعفران به کف دست راست خویش نویسد و آن آب را به زبان خود لیسد و ۷ نوبت چنین کند هرگز چیزی را فراموش نکند و فرشتگان او را آمرزش دهند .
  36. حفظ آبرو و عورت: چون خداوند به کسی لباس نو عطا کند ( بخرد ) وضو بگیرد و دو رکعت نماز با حمد و آیه الکرسی و قل هو الله احد و انا انزلناه بخواند و شکر کند که عورتش را پوشانده و در میان مردم زینتش داده و بسیار بگوید : « لاحول و لا قوه الا بالله العلی العظیم » تا در آن لباس دچار گناه نشود و به عدد هر نخی فرشته ای برای او تقدیس و استغفار و طلب رحمت کند .
  37. سعادت : آیه الکرسی را به عدد لفظ کرسی یعنی«۲۹۰» مرتبه بخواند و از «وهو العلی العظیم» تجاوز نکند اگر سهوا گذشت از سر بگیرد. هم چنین گفته اند به عدد نام خود بخواند ابواب فتوحات بر روی او گشوده می گردد و سعادت به او روی می آورد. و فقر از او دور می شود
  38. محبت: برای تحبیب شرعی به عدد نام طالب و مطلوب خوانده شود اثری عجیب دارد. .( قرآن درمانی روحی و جسمی، ص۸۹ به نقل از گوهر شب چراغ، ج۱، ص۲۲۸)

فضیلت ثواب و آثار دیگر آیه الکرسی

در کتب و منابع روایی برای آیت الکرسی فضلیت و ثواب و آثار دیگری نیز بیان شده که عبارتند از:

۱- آیه الکرسی نوری از آسمان است .

۲- آیه الکرسی آیتی از گنج عرش است .

۳- آیه الکرسی باعث ایمنی در سفر است .

۴- آیه الکرسی اعلاء ترین نقطه قرآن است .

۵- ذکر رسول مکرم اسلام در بستر؛ خواندن آیه الکرسی بود .

۶- با خواندن آیه الکرسی انسان دچار هیچگونه آفتی نخواهد داشت .

۷- برای رفع فقر آیه الکرسی موثر است و کمک الهی از غیب می رسد .

۸- همه چیز در آیه الکرسی است یعنی کرسی گنجایش آسمانها و زمین را دارد .

۹- در تنهایی آیه الکرسی بخوانی باعث رفع ترس می شود و از سوی خدا کمک می رسد .

۱۰- آیه الکرسی رادر نماز ها ؛ روزها؛ شبهای ایام هفته ؛ سفرها و در نماز شب و دفن میت بخوانید .

۱۱- هنگام خواب نیز آیه الکرسی بخوانید زیرا با عث می شود خداوند فرشته ای نگهبان و محافظت بگمارد تا صبح سلامت بمانی .

۱۲- هر گاه از درد چشم شکایت داشتی آیه الکرسی بخوانید و آن درد را اظهار نکنید آن درد بر طرف می شود و از آن عافیت می طلبید .

۱۳- آیه الکرسی پایه و عرش الهی است و هدف از خواندن آن این است که مردم در عبادت جز خداوند کسی را نپرستند و به ذلت فرو نروندو روح یکتا پرستی ایجاد کنند و از بندگی ناروا آزاد شوند و آیه الکرسی عقلها را بیدار و اله حقیقی را معرفی و خدای دانا و توانا را به مردم می شناساند .

۱۴- وقت غروب ۴۱ بار آیه الکرسی را بخوانی حاجت روا می شوی ۰ ( ۴۱ بار تا علی العظیم بخوان یعنی یک آیه ) مجرب است و برای رفع هم و غم ؛ شفای مریض ؛ درمان درد؛ رحمت خداوند و زیاد شدن نور چشم آیه الکرسی را مدام بخوانید .

۱۵- پیامبر اسلام (ص) : در خانه ای که آیه الکرسی خوانده شود ابلیس از آن خانه دور می شود و سحر وجادو در آن خانه وارد نمی شود .

۱۶- اگر مومن آیه الکرسی را بخواند و ثوابش را برای اهل قبول قرار دهد خداوند ملکی را بر او مقرر می کند که برایش تسبیح کند .

۱۷- آیه الکرسی در مزرعه و مغازه پنهان کردن باعث برکت مزرعه و رونق گرفتن کسب است .

۱۸- از پیامبر نقل نموده اند که : این آیه عظیم تر از هر چیزی است که حق تعالی آفریده است .

۱۹- چند چیز حافظه را زیاد می کند یکی از آن خواندن آیه الکرسی است .

۲۰- هر شب آیه الکرسی را بخوانی تا صبح در امان خدا هستی .

۲۱- هر صبح آیه الکرسی را بخوانی تا شب در امان خدا هستی .

۲۲- آسان شدن مرگ بوسیله آیه الکرسی است .

۲۳- آیه الکرسی عظیم ترین آیه در قرآن است .

۲۴- برای حفظ مال و جان آیه الکرسی بخوان .

۲۵- آیه الکرسی ویرانگر اساس شرک است .

۲۶- آیه الکرسی سید سوره بقره است .

(منابع: قرآن درمانی روحی و جسمی ، صص ۸۳-۶۹»؛ فضایل قرآن، ص۶۶؛ خواص القرآن، ص۵۳-۵۲)

فواید آیه الکرسی

فایده اول – اینکه ده موضع است در آیت الکرسی که وقف است هرکه در وقت تلاوت آن ملاحظه نماید و به هر وقف که برسد بایستد و یک انگشت تا کند ابتدا از انگشت خنضر دست راست که همان انگشت کوچک است شروع کند تا به انگشت ابهام که همان انگشت شصت است و سپس دست چپ نیز به همین ترتیب و آنچنان دست فراهم آورد و متوجه درگاه بینیاز شود بر مراد و مطلبی که دارد طلب نماید بعد از آن سه مرتبه سوره الم نشرح را بخواند و سه مرتبه قل هو الله احد بعد از آن ابتدا فتح را از انگشت ابهام دست چپ آغاز نماید و هر انگشت را به فاتحه بگشاید و دستها را به جمیع اعضای خود بمالد و سه مرتبه بر خود بدمد از جمیع امراض علل در امان خدا قرار گیرد .

فایده دوم – اگر کسی را مهمی پیش آید که در آن عاجز و معطل بماند و علاج آنرا نتواند بایستی که غسل نماید و وضو سازد و به نیّت آن مهم آیت الکرسی را تلاوت کند و چون به میان یشفع عنده که وسط دو عین است برسد نیت و مهم خویش از خاطر بگذراند البته آن مهم مطابق دلخواه او برآید و اگر کسی را دشمن صعبی باشد که به هیچ وجه با او مقاومت نتواند به نیبت مقهورساختن او و مغلوبی آن شخص مشغول تلاوت گردد و چون به وسط دو میم یعلم ما بین ایدیهم رسد آن شخص و نیت خویش از خاطر بگذراند البته آن ظالم مقهور گردد و خواننده بر او ظفر یابد و این عمل از جمله مجربات است .

فایده سوم – به جهت عزت هر آنکه خواهد در نزد ملوک و بزرگی و در نزد دشمن و دوست عزیز و مکرم گردد سه مرتبه آیت الکرسی بخواند و بر کف هر دو دست خود بدمد و به صورت خود مسح کند در نظر خلایق عزیز و مکرم گردد و جمله با وی مهربان شوند.

فایده چهارم – به جهت محبت بین دو حلال زوج و زوجه اگر بخواهد میان زن و شوهری که مهرشان نسبت به یکدیگر تقلیل یافته است محبت زایدی برقرار گردد چنانکه یک ساعت نتوانند از یکدیگر جدا شوند در مسجد جامع شش رکعت نماز بخواند اینگونه که هر دو رکعت به یک سلام و در هر رکعت بعد از یکبار خواندن حمد هفت مرتبه ایت الکرسی را بخواند و چون از این نماز فارغ آید چهل و یکبار آیت الکرسی بخواند و بعد آن چهل و یک دانه فلفل سفید که همراه دارد به جهت ایجاد محبت بین آنها در اتش اندازد یا چنانچه مایل به انجام اعمال آتشی نیست میتواند آن دانه ها را زیر خاک پاکی دفن نماید در محلی که قدم بر انجا ننهند و پای بر آنها نگذارند انشا الله بهبود یابند.

فایده پنجم – به جهت ازدواج برای عقد نکاح مطالب آیت الکرسی را بر شش دانه مویز یک به یک بخواند و یکبار بر جمیع آنها بخواند انگاه به مطلوبه بدهد تا میل نماید فوق العاده موثر است .

فایده ششم – اگر خواهد به نیکویی و حلال کسی را از مکان دوری بیاورد بستاند پاره کشته زرد و عود خام و دخنه مریم و آنها را باهم بیامیزد و ۴۱ بار ایت الکرسی را بر آنها بخواند به اسم آن شخص و مادر او و به هنگام زوال آفتاب دود کند آن مسافر یا غایب هر چقدر دور باشد به سرعت حاضر گردد و شتابان باز اید .

فایده هفتم – به جهت بستن زبان دشمن و شخصی که بدگویی میکند بایستی ایت الکرسی را به نام او و نام مادر او اگر میداند بنویسد و در خانه تاریکی سرنگون بیاویزد که زبان آن بدگو بسته گردد .