اسباب تغییر اخلاق از نظر قرآن

صدقه

بسم الله الرحمن الرحیم

برخی از صفات و رذایل اخلاقی هم چون «ظلوم، جهول و هلوع» جزو صفات «خلقتی» انسان است؛ به این معنا که انسان به اعتبار ویژگی های انسانی، دارای این صفات است به طوری که نمی تواند آن را «تبدیل یا تحویل» کند، بلکه می بایست به جای سرکوب این صفات که برخاسته از «مقدرات خلقی» الهی است، به «تغییر» آن اقدام کند و آن را با اعمالی «تغییر» دهد. این اعمالی که موجب می شود تا «تغییرات» مثبتی در صفات از جمله صفات پست و رذایل اخلاقی ایجاد شود، همان اسباب «تغییر» است.

البته از نظر قرآن، «تغییرات» می تواند مثبت یا منفی باشد و این گونه نیست که هماره انسان ها با بهره گیری از اسباب بخواهند «تغییرات مثبتی» را ایجاد کنند، بلکه بسیاری از مردم به پیروی از وسوسه های بیرونی شیطانی یا هواها و خواسته های درونی نفسانی، از اسباب و عواملی سود می برند که موجب «تغییرات منفی» می شود که حتی فضایل اخلاقی هم چون «عزت» خواهی یا «عدالت» خواهی در وجود و شخصیت چنین انسان هایی «دسیسه و دفن» می شود و «ختم و مهر» بر آن ها می خورد، به طوری که به جای «اصلاح» خواهی دنبال «افساد» خواهی رفته و آن را به سبب ناتوانی در تشخیص اصلاحات دانسته و بدان گرایش می یابند.(شمس، آیات ۷ تا ۱۰؛ ب